{"id":54734,"date":"2026-01-24T13:37:45","date_gmt":"2026-01-24T12:37:45","guid":{"rendered":"https:\/\/spaceloversclub.com\/?page_id=54734"},"modified":"2026-01-24T17:26:56","modified_gmt":"2026-01-24T16:26:56","slug":"international-space-station","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/spaceloversclub.com\/pl\/international-space-station\/","title":{"rendered":"Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna - ISS<\/b> - pierwsza stacja kosmiczna zbudowana przy udziale wielu kraj\u00f3w. Sk\u0142ada si\u0119 ona z 43 modu\u0142\u00f3w i element\u00f3w i pozwala na jednoczesny pobyt siedmiu sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi (trzech do 2009 roku, w praktyce sze\u015bciu do 2020 roku ze wzgl\u0119du na ograniczenia transportowe). Pierwsze modu\u0142y stacji zosta\u0142y wystrzelone na orbit\u0119 oko\u0142oziemsk\u0105 i po\u0142\u0105czone ze sob\u0105 w 1998 roku. Pierwsza sta\u0142a za\u0142oga zamieszka\u0142a na niej w 2000 roku.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\u0179r\u00f3d\u0142em zasilania ISS s\u0105 ogniwa s\u0142oneczne; do 19 lipca 2011 r. transport ludzi i materia\u0142\u00f3w by\u0142 obs\u0142ugiwany przez Ameryka\u0144skie wahad\u0142owce Systemu Transportu Kosmicznego (STS)<\/b> (zawieszony od lutego 2003 r. do 26 lipca 2005 r. z powodu katastrofy promu Columbia) oraz rosyjskie rakiety Sojuz i Progress. Po zako\u0144czeniu ameryka\u0144skiego programu wahad\u0142owc\u00f3w w 2011 r., rosyjskie rakiety Sojuz sta\u0142y si\u0119 no\u015bnikiem sta\u0142ych astronaut\u00f3w, a od 2020 r., rosyjskie rakiety Sojuz i Progress. Za\u0142oga Dragon<\/b> Ameryka\u0144ski statek kosmiczny ameryka\u0144skiej firmy SpaceX<\/b>.<\/p>

Stacja posiada sprz\u0119t radiowy do cel\u00f3w amatorskich (projekt ARISS). Posiada r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne przypisane znaki wywo\u0142awcze: Ameryka\u0144skie NN1SS i NA1SS, Rosyjski RZ3DZR, oraz Niemiecki DL0ISS.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Administracja George'a W. Busha planowa\u0142a zaprzesta\u0107 finansowania stacji po 2015 roku, co skutkowa\u0142oby jej deorbitacj\u0105 na pocz\u0105tku 2016 roku. Jednak administracja nast\u0119pnego prezydenta USA, Baracka Obamy, przed\u0142u\u017cy\u0142a finansowanie do 2020 roku, a potencjalnie nawet do 2028 roku.<\/p>

Panele s\u0142oneczne stacji odbijaj\u0105 tak du\u017co \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, \u017ce jest ona widoczna z Ziemi jako obiekt poruszaj\u0105cy si\u0119 po niebie.<\/p>

Tworzenie<\/b><\/p>

Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna powsta\u0142a w wyniku po\u0142\u0105czenia projekt\u00f3w budowy rosyjskiej stacji Mir-2, ameryka\u0144skiej stacji kosmicznej Mir-2 i ameryka\u0144skiej stacji kosmicznej Mir-2. Wolno\u015b\u0107<\/b>i europejski Columbus. Ich celem by\u0142o spe\u0142nienie marzenia o sta\u0142ej obecno\u015bci cz\u0142owieka w kosmosie. Uda\u0142o si\u0119 to zrealizowa\u0107 od 2 listopada 2000 roku, kiedy na ISS dotar\u0142a pierwsza sta\u0142a za\u0142oga, w sk\u0142ad kt\u00f3rej weszli: William Shepherd, Jurij Gidzenko i Siergiej Krikaliew (misja Sojuz TM-31). Pocz\u0105tkowo stacja mia\u0142a nosi\u0107 nazw\u0119 Alpha (pierwsza), ale strona rosyjska sprzeciwi\u0142a si\u0119 temu, twierdz\u0105c, \u017ce radziecki Salyut 1 z 1971 roku by\u0142 pierwszy. Zamiast tego zaproponowali nazw\u0119 \"Atlant\", kt\u00f3ra z kolei nie spodoba\u0142a si\u0119 Amerykanom ze wzgl\u0119du na zbyt du\u017ce podobie\u0144stwo do zatopionej Atlantis. Ze wzgl\u0119du na brak innych pomys\u0142\u00f3w, Mi\u0119dzynarodowa Stacja Kosmiczna do dzi\u015b nie ma w\u0142asnej nazwy.<\/p>

Pierwsze plany budowy stacji kosmicznej wsp\u00f3lnie przez Stany Zjednoczone, Japoni\u0119 i Europejsk\u0105 Agencj\u0119 Kosmiczn\u0105 pojawi\u0142y si\u0119 jeszcze w latach 80. ubieg\u0142ego wieku wraz z projektem Wolno\u015b\u0107<\/b> projekt stacji. Projekt ten zosta\u0142 ostatecznie porzucony na rzecz budowy stacji mi\u0119dzynarodowej. Od 1991 roku do prac w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Kanada, a w 1993 roku - Rosja. Niezrealizowane koncepcje stacji Wolno\u015b\u0107<\/b> wykorzystano rosyjsk\u0105 stacj\u0119 Mir-2 (kt\u00f3rej planowany modu\u0142 bazowy, DOS-8, sta\u0142 si\u0119 elementem segmentu rosyjskiego) oraz europejsk\u0105 stacj\u0119 Columbus (z projektu wykorzystano jedynie orbitalny modu\u0142 laboratoryjny wystrzelony na orbit\u0119 w 2008 roku). Projekt mia\u0142 by\u0107 realizowany w trzech etapach:<\/p>

  • I - przygotowanie modu\u0142\u00f3w i loty mi\u0119dzynarodowe na rosyjsk\u0105 stacj\u0119 Mir - realizowane w latach 1995-1998<\/p><\/li>

  • II - monta\u017c i pocz\u0105tkowa eksploatacja (1998-2001)<\/p><\/li>

  • III - zako\u0144czenie budowy i dalsza eksploatacja (pocz\u0105tek 2001, koniec 2011)<\/p><\/li><\/ul>

    Pocz\u0105tkowo bud\u017cet programu na okres od 1994 r. do zako\u0144czenia budowy mia\u0142 wynosi\u0107 17,4 mld USD, ale do czasu uruchomienia pierwszego modu\u0142u pod koniec 1997 r. wzr\u00f3s\u0142 ponad dwukrotnie do 40 mld USD. W 1998 roku do projektu do\u0142\u0105czy\u0142a Brazylia. Pierwszy element stacji, rosyjski modu\u0142 Zaria, zosta\u0142 wystrzelony na orbit\u0119 20 listopada 1998 roku. Do czasu przybycia pierwszej za\u0142ogi ISS wzbogaci\u0142a si\u0119 o dwa kolejne modu\u0142y - ameryka\u0144ski Unity i rosyjski Zvezda.<\/p>

    Kraje uczestnicz\u0105ce w projekcie<\/b><\/p>

    • Stany Zjednoczone - Narodowa Administracja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA)<\/p><\/li>

    • Rosja - Roskosmos<\/p><\/li>

    • Kanada - Kanadyjska Agencja Kosmiczna (CSA)<\/p><\/li>

    • Cz\u0142onkowie Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA)<\/p>

      • Belgia<\/p><\/li>

      • Dania - DNSC<\/p><\/li>

      • Francja - Krajowe Centrum Bada\u0144 Przestrzennych (CNES)<\/p><\/li>

      • Hiszpania - INTA<\/p><\/li>

      • Holandia<\/p><\/li>

      • Niemcy - Deutsches Zentrum f\u00fcr Luft- und Raumfahrt (DLR)<\/p><\/li>

      • Norwegia - NSC<\/p><\/li>

      • Szwajcaria<\/p><\/li>

      • Szwecja - SNSB<\/p><\/li>

      • Wielka Brytania<\/p><\/li>

      • W\u0142ochy - W\u0142oska Agencja Kosmiczna (ASI)<\/p><\/li><\/ul><\/li>

      • Japonia - Japo\u0144ska Agencja Bada\u0144 Kosmicznych (JAXA)<\/p><\/li><\/ul>

        U\u017cycie<\/b><\/p>

        G\u0142\u00f3wnym celem Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej jest umo\u017cliwienie prowadzenia bada\u0144 naukowych w warunkach mikrograwitacji, niemo\u017cliwych do osi\u0105gni\u0119cia na Ziemi w spos\u00f3b d\u0142ugoterminowy, pozwalaj\u0105cych na udoskonalenie metod hodowli, lepsze zrozumienie funkcjonowania organizm\u00f3w (a tym samym mo\u017cliwo\u015b\u0107 wynalezienia nowych lek\u00f3w), a tak\u017ce pomoc w rozwi\u0105zywaniu innych ziemskich problem\u00f3w naukowych.<\/p>

        Loty na ISS<\/b><\/p>

        Do tej pory na stacj\u0119 odby\u0142o si\u0119 37 lot\u00f3w ameryka\u0144skich wahad\u0142owc\u00f3w (program STS zako\u0144czy\u0142 si\u0119 w 2011 r.), 73 loty za\u0142ogowe rosyjskiego Sojuza (od lipca 2025 r.), a od maja 2020 r, Za\u0142oga Dragon<\/b> statek kosmiczny SpaceX<\/b> firmy podr\u00f3\u017cowa\u0142y na stacj\u0119. Od 2000 roku ISS jest zaopatrywana przez rosyjskie wahad\u0142owce towarowe Progress M, w kwietniu 2008 roku po raz pierwszy do stacji zadokowa\u0142 ATV - pojazd transportowy skonstruowany przez ESA, we wrze\u015bniu 2009 roku odby\u0142 si\u0119 pierwszy lot japo\u0144skiego HTV, a od pa\u017adziernika 2012 roku stacja jest r\u00f3wnie\u017c zaopatrywana przez towarowe statki kosmiczne Dragon.<\/p>

        W 2020 roku Sojuz-MS-17, startuj\u0105cy z kosmodromu Bajkonur, dotar\u0142 do ISS w rekordowym czasie oko\u0142o 3 godzin.<\/p>

        Sta\u0142e za\u0142ogi<\/b><\/p>

        Pocz\u0105wszy od 1998 roku na ISS przebywa\u0142o 170 os\u00f3b, z czego 50 by\u0142o cz\u0142onkami sta\u0142ych za\u0142\u00f3g w ramach 20 ekspedycji. Dla por\u00f3wnania - rosyjsk\u0105 stacj\u0119 Mir w ci\u0105gu 14 lat odwiedzi\u0142o \u0142\u0105cznie 137 os\u00f3b. Prawie 1\/4 wszystkich astronaut\u00f3w stanowi\u0142a za\u0142oga Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej lub obs\u0142uguj\u0105cych j\u0105 pojazd\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        Kosmiczni tury\u015bci<\/b><\/p>

        W 2001 roku ISS odwiedzi\u0142 pierwszy kosmiczny turysta w historii. Ameryka\u0144ski milioner Dennis Tito<\/b> zap\u0142aci\u0142 20 milion\u00f3w dolar\u00f3w za prawie osiem dni (7 dni, 22 godziny, 4 minuty) pobytu w kosmosie od 28 kwietnia do 6 maja. Drugim turyst\u0105 by\u0142 Mark Shuttleworth<\/b> z Republiki Po\u0142udniowej Afryki. Trzecim turyst\u0105 by\u0142 Gregory Olsen w 2005 roku, kt\u00f3ry polecia\u0142 na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Stacj\u0119 Kosmiczn\u0105 pomimo s\u0142abego zdrowia. Pierwsz\u0105 kosmiczn\u0105 turystk\u0105 by\u0142a Amerykanka ira\u0144skiego pochodzenia, Anousheh Ansari<\/b>. Wst\u0119pny kandydat do lotu Sojuz TMA-9, Daisuke Enomoto<\/b>zosta\u0142 usuni\u0119ty z powod\u00f3w medycznych.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        ISS by\u0142a r\u00f3wnie\u017c miejscem pierwszego kosmicznego \u015blubu. 10 sierpnia 2003 roku rosyjski kosmonauta Jurij Malenczenko po\u015blubi\u0142 Ekaterin\u0119 Dmitriw\u0119, kt\u00f3ra w tym czasie przebywa\u0142a w Teksasie.<\/p>

        30 wrze\u015bnia 2009 roku, na pok\u0142adzie statku kosmicznego Sojuz TMA-16, Kanadyjczyk Guy Lalibert\u00e9 uda\u0142 si\u0119 na Mi\u0119dzynarodow\u0105 Stacj\u0119 Kosmiczn\u0105 jako si\u00f3dmy kosmiczny turysta. Za sw\u00f3j lot zap\u0142aci\u0142 35 milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>

        Modu\u0142y stacji<\/b><\/p>

        Stacja sk\u0142ada si\u0119 z 16 podstawowych modu\u0142\u00f3w ci\u015bnieniowych o \u0142\u0105cznej obj\u0119to\u015bci oko\u0142o 1000 m\u00b3. S\u0105 to modu\u0142y laboratoryjne, dokowania, \u015bluzy powietrznej i \u0142\u0105cznika. Obecnie. Zosta\u0142y one wyniesione na orbit\u0119 za pomoc\u0105 wahad\u0142owc\u00f3w, a tak\u017ce rakiet Proton lub Sojuz.<\/p>

        Zaria<\/b> - pierwszy modu\u0142 Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej, nale\u017c\u0105cy do rosyjskiej cz\u0119\u015bci tej stacji. By\u0142 on budowany od grudnia 1994 roku do stycznia 1998 roku przez Rosj\u0119, ale za finansowanie prac odpowiada\u0142y Stany Zjednoczone. Zaria<\/b>W pocz\u0105tkowym okresie budowy stacji, zapewnia\u0142a ona energi\u0119 elektryczn\u0105, stabilizacj\u0119, manewry i \u0142\u0105czno\u015b\u0107. Obecnie, po tym jak jej rola zosta\u0142a przej\u0119ta przez Zvezda<\/b> Modu\u0142 s\u0142u\u017cy jako magazyn i zbiornik paliwa.<\/p><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        Unity (w\u0119ze\u0142 1)<\/b> - pierwszy element Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej zbudowany przez Stany Zjednoczone. Zosta\u0142 wystrzelony na orbit\u0119 4 grudnia 1998 roku jako g\u0142\u00f3wny \u0142adunek misji STS-88 - lot monta\u017cowy 2A. S\u0142u\u017cy jako korytarz \u0142\u0105cz\u0105cy mi\u0119dzy innymi modu\u0142ami stacji; ma kszta\u0142t cylindryczny; ma sze\u015b\u0107 przej\u015b\u0107 (w\u0119z\u0142\u00f3w).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

        W\u0119ze\u0142 1 zosta\u0142 zbudowany przez Boeing Company w zak\u0142adzie produkcyjnym Marshall Space Flight Center w Huntsville w stanie Alabama. Unity jest pierwszym z trzech modu\u0142\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych zbudowanych na potrzeby stacji.<\/p>

        Dostarczony na orbit\u0119 na pok\u0142adzie wahad\u0142owca Endeavour, Unity zosta\u0142 po\u0142\u0105czony 6 grudnia 1998 roku z ju\u017c orbituj\u0105c\u0105 sond\u0105 Unity. Zaria<\/b> (komponent stacji sfinansowany przez Stany Zjednoczone i zbudowany przez Rosj\u0119), kt\u00f3ry zosta\u0142 wcze\u015bniej wystrzelony na pok\u0142adzie rakiety Proton z kosmodromu Bajkonur (Kazachstan). Dodatkowo do Unity pod\u0142\u0105czone s\u0105:<\/p>

        • Przeznaczenie<\/b> laboratorium,<\/p><\/li>

        • W\u0119ze\u0142 3,<\/p><\/li>

        • konstrukcja kratownicowa utrzymuj\u0105ca wczesny system paneli s\u0142onecznych - zintegrowana konstrukcja kratownicowa ITS Z1,<\/p><\/li>

        • \u015aluza powietrzna Quest.<\/p><\/li><\/ul>

          Niezb\u0119dne zasoby stacji - takie jak p\u0142yny, systemy kontroli \u015brodowiska i podtrzymywania \u017cycia, systemy elektryczne i transmisji danych - przebiegaj\u0105 przez Unity, zapewniaj\u0105c zaopatrzenie niezb\u0119dne do \u017cycia i pracy na ISS. Wewn\u0105trz modu\u0142u znajduje si\u0119 ponad 50 000 cz\u0119\u015bci mechanicznych, 216 linii do p\u0142yn\u00f3w i gaz\u00f3w oraz 121 kabli elektrycznych (wewn\u0119trznych i zamontowanych na zewn\u0119trznym kad\u0142ubie) o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci ponad 11 kilometr\u00f3w. Node 1 posiada cztery specjalne szafy na sprz\u0119t, a tak\u017ce wyposa\u017cony jest w system komunikacyjny umo\u017cliwiaj\u0105cy transmisj\u0119 danych, g\u0142osu i niskiej jako\u015bci sygna\u0142\u00f3w wideo pomi\u0119dzy ISS a Centrum Kontroli Misji w Houston, wykorzystywany na wczesnych etapach funkcjonowania stacji. Konstrukcja modu\u0142u oparta jest na aluminiowej ramie.<\/p>

          Zwiezda<\/b> - modu\u0142 serwisowy Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej nale\u017c\u0105cy do rosyjskiej cz\u0119\u015bci stacji. By\u0142 to pierwszy w pe\u0142ni rosyjski element stacji (drugi rosyjski modu\u0142, Zaria<\/b>zosta\u0142 sfinansowany przez NASA). Pocz\u0105tkowo zosta\u0142 zaprojektowany i zbudowany jako DOS-8 - g\u0142\u00f3wny modu\u0142 planowanej stacji kosmicznej Mir-2, nast\u0119pcy rosyjskiej stacji Mir, a wcze\u015bniej jako zapasowy modu\u0142 bazowy dla Mir. W zwi\u0105zku z tym, Zwiezda<\/b> jest bardzo podobny do g\u0142\u00f3wnego modu\u0142u stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w po\u0142owie lat 80-tych. Kiedy Rosja do\u0142\u0105czy\u0142a do projektu budowy Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, stacja Mir-2 zosta\u0142a porzucona, a zbudowany modu\u0142 o nazwie Zwiezda<\/b> sta\u0142 si\u0119 trzecim z g\u0142\u00f3wnych modu\u0142\u00f3w ISS.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          W Zwiezda<\/b>Znajduj\u0105 si\u0119 w nim dwie kabiny za\u0142ogowe (z jednym oknem w ka\u017cdej), lod\u00f3wka, zamra\u017carka, toaleta, sprz\u0119t komunikacyjny i nawigacyjny, sprz\u0119t do \u0107wicze\u0144 gimnastycznych, system korekcji orbity z zapasem paliwa oraz system pozyskiwania tlenu ze \u015bciek\u00f3w. Posiada r\u00f3wnie\u017c trzy w\u0119z\u0142y dokowania: tylny osiowy s\u0142u\u017cy do po\u0142\u0105cze\u0144 ze statkami Sojuz-TM i Sojuz-TMA oraz transporterami Progress-M, a tak\u017ce M1 i ATV; przedni osiowy s\u0142u\u017cy do sta\u0142ego po\u0142\u0105czenia z rakiet\u0105 Sojuz-TMA. Zaria<\/b> modu\u0142; dwa w\u0119z\u0142y znajduj\u0105ce si\u0119 na g\u00f3rze i na dole w przedniej cz\u0119\u015bci s\u0105 przeznaczone do mocowania kolejnych rosyjskich element\u00f3w ISS.<\/p>

          Zwiezda<\/b> zosta\u0142 wyniesiony na orbit\u0119 za pomoc\u0105 rakiety Proton-K 12 lipca 2000 roku o godzinie 04:56:36 UTC. Po\u0142\u0105czenie z ISS nast\u0105pi\u0142o dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej - 26 lipca o 00:44:44 UTC.<\/p>

          Przeznaczenie<\/b> - jest g\u0142\u00f3wnym laboratorium badawczym dla ameryka\u0144skich projekt\u00f3w badawczych na pok\u0142adzie Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej. Zosta\u0142 on po\u0142\u0105czony z modu\u0142em Unity i aktywowany w ci\u0105gu pi\u0119ciu dni na pocz\u0105tku lutego 2001 roku. Modu\u0142 ten jest pierwsz\u0105 orbitaln\u0105 stacj\u0105 badawcz\u0105 NASA od czasu ostatniego za\u0142ogowego pobytu na stacji kosmicznej Skylab w lutym 1974 roku.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Aluminiowy modu\u0142 ma 8,5 metra d\u0142ugo\u015bci i 4,3 metra szeroko\u015bci. Jest podzielony na trzy cylindryczne sekcje i dwie ko\u0144cowe sekcje w kszta\u0142cie sto\u017cka. Sto\u017cki te zawieraj\u0105 w\u0142azy, przez kt\u00f3re astronauci wchodz\u0105 i wychodz\u0105 z modu\u0142u. Przeznaczenie<\/b> jest pod\u0142\u0105czony do przedniej \u015bciany modu\u0142u Unity.<\/p>

          Podobnie jak w przypadku planowanych japo\u0144skich i europejskich laboratori\u00f3w przymocowanych do ISS, \u0142adunki badawcze wewn\u0105trz Przeznaczenie<\/b> s\u0105 rozmieszczone w mi\u0119dzynarodowych standardowych stela\u017cach \u0142adunkowych (ISPR). Ka\u017cdy stojak wa\u017cy oko\u0142o 540 kg. Przeznaczenie<\/b> zosta\u0142 umieszczony na orbicie wraz z pi\u0119cioma stela\u017cami zawieraj\u0105cymi systemy podtrzymywania \u017cycia, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 energi\u0119 elektryczn\u0105, ch\u0142odzenie wod\u0105, rewitalizacj\u0119 powietrza oraz kontrol\u0119 temperatury i wilgotno\u015bci. Siedem kolejnych stojak\u00f3w zosta\u0142o wys\u0142anych na orbit\u0119 Przeznaczenie<\/b> na pok\u0142adzie wielozadaniowego modu\u0142u logistycznego Leonardo w ramach misji STS-102, a kolejne dziesi\u0119\u0107 zosta\u0142o dostarczonych w kolejnych misjach.<\/p>

          Cztery stacje zawieraj\u0105 po\u0142\u0105czenia z podsystemami modu\u0142u - kana\u0142y zawieraj\u0105 kable i rury, kt\u00f3re biegn\u0105 do i z poszczeg\u00f3lnych szaf oraz przez laboratorium. \u0141\u0105cznie, Przeznaczenie<\/b> mo\u017ce pomie\u015bci\u0107 23 rega\u0142y - po sze\u015b\u0107 z ka\u017cdej strony i na suficie oraz 5 na pod\u0142odze.<\/p>

          Astronauci pracuj\u0105 wewn\u0105trz hermetycznego modu\u0142u pod ci\u015bnieniem. Prowadz\u0105 tam badania w r\u00f3\u017cnych dziedzinach nauki. Naukowcy z ca\u0142ego \u015bwiata mog\u0105 wykorzystywa\u0107 wyniki bada\u0144 do poszerzania swojej wiedzy w dziedzinie medycyny, in\u017cynierii, biotechnologii, materia\u0142oznawstwa i bada\u0144 Ziemi.<\/p>

          Boeing rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 14,5-tonowego laboratorium badawczego w 1995 roku w George C. Marshall Space Flight Center w Huntsville w stanie Alabama. Laboratorium Przeznaczenie<\/b> zosta\u0142 dostarczony do Kennedy Center na Florydzie w 1998 roku. NASA rozpocz\u0119\u0142a przygotowania do startu w sierpniu 2000 roku. Modu\u0142 zosta\u0142 umieszczony na orbicie 7 lutego 2001 roku na pok\u0142adzie promu kosmicznego Atlantis w ramach misji STS-98.<\/p>

          Wn\u0119trze laboratorium sk\u0142ada si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z rega\u0142\u00f3w i stacji roboczych. Sprz\u0119t przechowywany jest w formie modu\u0142owych rega\u0142\u00f3w. Stojaki s\u0105 pod\u0142\u0105czone do instalacji (np. elektrycznej) za pomoc\u0105 z\u0142\u0105czy znajduj\u0105cych si\u0119 na stacjach roboczych.<\/p>

          Z\u0142\u0105cza w ko\u0142nierzu, przestrze\u0144 mi\u0119dzy Unity i Przeznaczenie<\/b> modu\u0142\u00f3w, pod\u0142\u0105czy\u0107 rury i kable mi\u0119dzy tymi modu\u0142ami. Dodatkowo zainstalowane zostan\u0105 dodatkowe kable uziemiaj\u0105ce. Jedna strona uziemienia zostanie pod\u0142\u0105czona do aktywnego wsp\u00f3lnego mechanizmu cumowniczego modu\u0142u Unity, druga - do mechanizmu pasywnego (pasywny wsp\u00f3lny mechanizm cumowniczy) modu\u0142u Unity. Przeznaczenie<\/b> modu\u0142.<\/p>

          Inne systemy na Przeznaczenie<\/b> Obejmuj\u0105 one mechanizmy dokowania (pasywne i aktywne), w\u0142azy i okiennic\u0119 laboratoryjn\u0105. Aktywny mechanizm dokowania znajduje si\u0119 na przednim porcie laboratorium. Zostanie on pod\u0142\u0105czony do pasywnego z\u0142\u0105cza modu\u0142u PMA 2, gdy modu\u0142 PMA zostanie przymocowany do przedniej cz\u0119\u015bci urz\u0105dzenia. Przeznaczenie<\/b>. Aktywne z\u0142\u0105cze Przeznaczenie<\/b> Modu\u0142 nie mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany przed aktywacj\u0105 laboratorium. Pasywne z\u0142\u0105cze znajduje si\u0119 na tylnym porcie. Aktywne z\u0142\u0105cze z przodu modu\u0142u Unity zostanie dopasowane do pasywnego z\u0142\u0105cza laboratorium w celu po\u0142\u0105czenia z modu\u0142em Unity. Przeznaczenie<\/b> z Unity.<\/p>

          Ka\u017cdy z dw\u00f3ch Przeznaczenie<\/b> z\u0142\u0105cza zawiera w\u0142az. Tylna klapa (do modu\u0142u Unity) zostanie otwarta i pozostanie w tej pozycji, chyba \u017ce wyst\u0105pi sytuacja wymagaj\u0105ca izolacji laboratorium. Przednia klapa (do modu\u0142u Harmonia<\/b> ) jest r\u00f3wnie\u017c stale otwarty.<\/p>

          Ka\u017cdy w\u0142az posiada okno. W\u0142azy mo\u017cna otwiera\u0107 i zamyka\u0107 z obu stron. W\u0142az zawiera blokad\u0119 ci\u015bnieniow\u0105, kt\u00f3ra zapobiega otwarciu w\u0142azu, je\u015bli ci\u015bnienie po jednej stronie jest bardzo niskie.<\/p>

          Przeznaczenie<\/b> zawiera okno o jako\u015bci pozwalaj\u0105cej na naukowe obserwacje Ziemi. Okno to posiada przes\u0142on\u0119, kt\u00f3ra chroni je przed potencjalnymi uderzeniami mikrometeoryt\u00f3w i \u015bmieciami orbitalnymi. Aby skorzysta\u0107 z okna, za\u0142oga r\u0119cznie otwiera \u017caluzj\u0119.<\/p>

          Przeznaczenie<\/b> zawiera r\u00f3wnie\u017c Zamra\u017carka laboratoryjna Minus Osiemdziesi\u0105t Stopni dla ISS - MELFI<\/b>przetransportowany na stacj\u0119 w ramach misji STS-121. Zamra\u017carka ta s\u0142u\u017cy do przechowywania pr\u00f3bek i substancji na pok\u0142adzie ISS, a tak\u017ce do ich transportu na i ze stacji w \u015brodowisku o kontrolowanej temperaturze.<\/p>

          \"Quest\" Wsp\u00f3lna \u015bluza powietrzna i wysokoci\u015bnieniowe zbiorniki gazu (JAHPGT)<\/b> - Ameryka\u0144ski komponent Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej. Zosta\u0142 wystrzelony na orbit\u0119 12 lipca 2001 roku na pok\u0142adzie wahad\u0142owca Atlantis (misja STS-104).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Ten modu\u0142 to \u015bluza powietrzna $164 o warto\u015bci miliona, $5.5$<\/span> m d\u0142ugo\u015bci, o \u015brednicy $4$<\/span> m w najszerszym miejscu, masa $6064$<\/span> kg, a pojemno\u015b\u0107 u\u017cytkowa $34$<\/span> m\u00b3, umo\u017cliwiaj\u0105c astronautom wyj\u015bcie w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105. Wykonana jest z aluminium i sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cylindrycznych kom\u00f3r po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105. Pierwsza, w formie pier\u015bcienia, jest pomieszczeniem do przechowywania skafandr\u00f3w ci\u015bnieniowych EMU; druga, w formie rdzenia, jest w\u0142a\u015bciw\u0105 komor\u0105, kt\u00f3ra jest pozbawiana ci\u015bnienia przed rozpocz\u0119ciem spaceru kosmicznego. Komora ta posiada w\u0142az, przez kt\u00f3ry astronauci mog\u0105 wyj\u015b\u0107 i rozpocz\u0105\u0107 operacje na zewn\u0119trznej strukturze stacji. Dzi\u0119ki specjalnemu interfejsowi \u015bluza umo\u017cliwia wyj\u015bcie w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105 zar\u00f3wno w wersji ameryka\u0144skiej (EMU), jak i rosyjskiej (Orlan<\/b>). Konstrukcja \u015bluzy zapewnia minimaln\u0105 utrat\u0119 powietrza podczas otwierania zewn\u0119trznego w\u0142azu. Cztery zbiorniki (Wysokoci\u015bnieniowe zbiorniki gazu<\/b>) s\u0105 zainstalowane na komorze pier\u015bcieniowej, z kt\u00f3rych dwa zawieraj\u0105 tlen, a dwa azot. Trzy z tych zbiornik\u00f3w s\u0105 zainstalowane w dolnej cz\u0119\u015bci \u015bluzy, jeden w g\u00f3rnej. \u015arednica ka\u017cdego zbiornika wynosi dok\u0142adnie $90$<\/span> cm, pojemno\u015b\u0107 $42$<\/span> m\u00b3, masa $545.4$<\/span> kg. Zbiorniki te przechowuj\u0105 gazy, kt\u00f3re tworz\u0105 sztuczn\u0105 atmosfer\u0119 w komorach \u015bluz powietrznych; ponadto maj\u0105 one wspomaga\u0107 cyrkulacj\u0119 powietrza na ca\u0142ej stacji. Dodatkowo, zbiorniki w plecakach skafandr\u00f3w kosmicznych s\u0105 nape\u0142niane powietrzem wytworzonym w ten spos\u00f3b przed ka\u017cdym spacerem kosmicznym. HPGT s\u0105 uzupe\u0142niane nowym zapasem tlenu i azotu zawsze pod koniec misji wahad\u0142owca. Pompowanie sk\u0142adnik\u00f3w powietrza odbywa si\u0119 poprzez system linii atmosferycznych \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 z systemami kontroli powietrza na wahad\u0142owcu. Linie te znajduj\u0105 si\u0119 w ka\u017cdym z modu\u0142\u00f3w stacji, w tym w PMA (Adapter wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy pod ci\u015bnieniem<\/b>). Ka\u017cdy ze zbiornik\u00f3w posiada specjaln\u0105 os\u0142on\u0119 przed mikrometeorytami.<\/p>

          Quest zosta\u0142 zamontowany do jednego z poziomych w\u0119z\u0142\u00f3w modu\u0142u Unity w ramach misji monta\u017cowej 7 A. Paleta ESP2 dostarczona przez wahad\u0142owiec Discovery podczas misji STS-114 jest przymocowana do \u015bluzy powietrznej.<\/p>

          Harmony (w\u0119ze\u0142 2)<\/b> - Jeden z trzech modu\u0142\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych jako korytarze \u0142\u0105cz\u0105ce inne modu\u0142y laboratoryjne Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej.<\/p>

          Node 2, zbudowany przez Europejsk\u0105 Agencj\u0119 Kosmiczn\u0105 dla NASA, stanowi w\u0119ze\u0142 pomi\u0119dzy trzema modu\u0142ami: ameryka\u0144skim Przeznaczenie<\/b>europejski Columbus<\/b>i Japo\u0144czycy Kib\u014d<\/b>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Ma on kszta\u0142t cylindra z sze\u015bcioma w\u0119z\u0142ami po\u0142\u0105czeniowymi. W por\u00f3wnaniu do bli\u017aniaczego w\u0119z\u0142a Node 1 (Jedno\u015b\u0107<\/b>), jest nieco d\u0142u\u017cszy, ale ma tak\u0105 sam\u0105 \u015brednic\u0119. Harmonia<\/b> ma na pok\u0142adzie stojaki zawieraj\u0105ce instrumenty odpowiedzialne za przetwarzanie energii elektrycznej i przesy\u0142anie jej do JEM \"Kib\u014d<\/b>\" i modu\u0142y Columbus.<\/p>

          Harmonia<\/b> zosta\u0142 umieszczony na orbicie w pa\u017adzierniku 2007 roku w ramach misji STS-120 wahad\u0142owca Discovery (misja monta\u017cowa 10A). Podczas misji, przez jeden z jego poziomych w\u0119z\u0142\u00f3w, Harmonia<\/b> zosta\u0142 tymczasowo pod\u0142\u0105czony do modu\u0142u Unity. W dniu 14 listopada 2007 r. modu\u0142 zosta\u0142 przeniesiony i pod\u0142\u0105czony do modu\u0142u Przeznaczenie<\/b> laboratorium. Z kolei PMA-2 (Ci\u015bnieniowy adapter wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy 2<\/b>) zosta\u0142 pod\u0142\u0105czony do drugiego g\u0142\u00f3wnego w\u0119z\u0142a poziomego. Japo\u0144ski JEM Kib\u014d<\/b> i europejskie laboratorium Columbus s\u0105 pod\u0142\u0105czone do pozosta\u0142ych dw\u00f3ch port\u00f3w poziomych. Do g\u00f3rnego w\u0119z\u0142a mia\u0142 by\u0107 do\u0142\u0105czony anulowany modu\u0142 CAM; w 2015 roku do\u0142\u0105czono do niego adapter dokuj\u0105cy PMA-3. Dolny w\u0119ze\u0142 jest u\u017cywany jako wej\u015bcie dla kontener\u00f3w MPLM (do 2011 roku z powodu wycofania prom\u00f3w kosmicznych), HTV Kounotori<\/b> pojazd\u00f3w, a tak\u017ce jest miejscem dokowania dla Cygnus<\/b> oraz Smok<\/b> statek kosmiczny.<\/p>

          W oparciu o umow\u0119 pomi\u0119dzy NASA i ESA, Node 2 zosta\u0142 zbudowany przez w\u0142osk\u0105 firm\u0119 Alenia Spazio<\/b> (teraz Thales Alenia Space<\/b>) w zak\u0142adzie w Turynie.<\/p>

          Columbus<\/b> - Europejskie laboratorium naukowe przeznaczone dla Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Pocz\u0105tkowo mia\u0142o ono stanowi\u0107 g\u0142\u00f3wny modu\u0142 niezale\u017cnej stacji orbitalnej Columbus planowanej przez ESA.<\/p>

          Laboratorium by\u0142o pierwotnie cz\u0119\u015bci\u0105 Columbus<\/i> program prowadzony przez ESA, maj\u0105cy na celu umieszczenie na orbicie niezale\u017cnej stacji za\u0142ogowej, umo\u017cliwiaj\u0105cej prowadzenie eksperyment\u00f3w naukowych w zakresie mikrograwitacja<\/b>. Program by\u0142 realizowany w latach 1986-1991. Pocz\u0105tkowo program zak\u0142ada\u0142 budow\u0119 i uruchomienie trzech element\u00f3w - Bezp\u0142atna ulotka Man-Tended<\/b>modu\u0142 ci\u015bnieniowy APM i platform\u0119 polarn\u0105. Stacje mia\u0142y by\u0107 obs\u0142ugiwane przez wahad\u0142owce Hermes. Program ten zosta\u0142 anulowany, a kolejne ci\u0119cia bud\u017cetowe sprawi\u0142y, \u017ce ostatecznie z programu pozosta\u0142 tylko APM. Columbus<\/i> program. Modu\u0142 zosta\u0142 przemianowany na Columbus i w\u0142\u0105czony do programu budowy ISS, kt\u00f3rego jest najwi\u0119kszym niezale\u017cnym europejskim elementem.<\/p>

          Laboratorium zosta\u0142o zbudowane w Bremie przez Europejsk\u0105 Agencj\u0119 Kosmiczn\u0105 i EADS Space Transportation jako g\u0142\u00f3wnego wykonawc\u0119. Modu\u0142 lotny, system ochrony przed mikrometeorytami, modu\u0142 odpowiedzialny za temperatur\u0119 i kilka innych modu\u0142\u00f3w zosta\u0142y zbudowane w Turynie w zak\u0142adzie EADS Space Transportation. Alenia Spazio<\/b> obiekt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Polskim wk\u0142adem w budow\u0119 laboratorium s\u0105 dwie miniaturowe anteny ARISS zaprojektowane przez zesp\u00f3\u0142 kierowany przez dr Paw\u0142a Kabacika z Politechniki Wroc\u0142awskiej.<\/p>

          Columbus (na pierwszym planie) kilka godzin po zadokowaniu do ISS. Atlantis, modu\u0142 Harmony (Node 2) i laboratorium Destiny (po prawej) s\u0105 widoczne w tle. Astronauta Rex Walheim podczas spaceru kosmicznego (EVA) w Columbus.<\/p>

          Columbus by\u0142 budowany przez 10 lat. 27 maja 2006 roku zosta\u0142 przetransportowany z Bremy do KSC. 7 lutego 2008 roku modu\u0142 zosta\u0142 wystrzelony na orbit\u0119 w ramach misji STS-122 promu kosmicznego Atlantis. 11 lutego 2008 roku Columbus zosta\u0142 pod\u0142\u0105czony do prawego portu dokowania modu\u0142u Harmony.<\/p>

          Trwaj\u0105ce eksperymenty naukowe obejmuj\u0105 takie dziedziny bada\u0144 jak biologia ro\u015blin, egzobiologia, heliofizyka, fizjologia cz\u0142owieka i fizyka p\u0142yn\u00f3w. P\u00f3\u017aniej do ISS do\u0142\u0105czono r\u00f3wnie\u017c japo\u0144ski modu\u0142 naukowy Kib\u014d. Znajduje si\u0119 on po przeciwnej stronie w\u0119z\u0142a 2 w stosunku do modu\u0142u europejskiego.<\/p>

          Kib\u014d (JEM)<\/b> - japo\u0144skie laboratorium, element Mi\u0119dzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), kt\u00f3rego pierwsza sekcja zosta\u0142a zainstalowana podczas misji STS-123 w marcu 2008 roku. Zaprojektowany przez Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA), g\u0142\u00f3wnym celem Kib\u014d jest przeprowadzanie eksperyment\u00f3w naukowych w pr\u00f3\u017cni.<\/p>

          JEM posiada stacje robocze dla dw\u00f3ch os\u00f3b pracuj\u0105cych jednocze\u015bnie, jednak w laboratorium mo\u017ce przebywa\u0107 jednocze\u015bnie do czterech cz\u0142onk\u00f3w za\u0142ogi ISS.<\/p>

          Operacje systemowe i eksperymenty przeprowadzane w Kib\u014d s\u0105 kontrolowane z Mission Control Room w Space Station Operations Facility zlokalizowanym w Tsukuba Space Center (prefektura Ibaraki, Japonia).<\/p>

          30 maja 2003 roku modu\u0142 PM zosta\u0142 przetransportowany z Japonii do Stan\u00f3w Zjednoczonych, do Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy'ego. NASA wystrzeli\u0142a ca\u0142y kompleks JEM na orbit\u0119 w trzech lotach:<\/p>

          1. Sekcja ci\u015bnieniowa modu\u0142u logistycznego eksperymentu Kib\u014d (ELM-PS)<\/b> - tymczasowo przymocowany do dolnego portu dokowania modu\u0142u Harmony 14 marca 2008 r. podczas misji STS-123; po instalacji modu\u0142u PM 6 czerwca 2008 r. zosta\u0142 przeniesiony do ostatecznej lokalizacji na g\u00f3rze modu\u0142u PM.<\/p><\/li>

          2. Modu\u0142 ci\u015bnieniowy (PM), system zdalnego manipulatora (JEMRMS)<\/b> - pod\u0142\u0105czony do lewego portu dokowania Harmony, a nast\u0119pnie pod\u0142\u0105czony do JEM ELM-PS w dniach 3-8 czerwca 2008 r. (misja STS-124).<\/p><\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t
            \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

            JEM sk\u0142ada si\u0119 z czterech cz\u0119\u015bci:<\/p>

            PM (Modu\u0142 ci\u015bnieniowy<\/i>)<\/b> - g\u0142\u00f3wny komponent JEM; hermetycznie zamkni\u0119ty modu\u0142 - \"pod ci\u015bnieniem\". Ma on kszta\u0142t cylindryczny (11,2 m wysoko\u015bci i 4,4 m \u015brednicy), z dwoma w\u0119z\u0142ami - jednym poziomym, przez kt\u00f3ry zosta\u0142 zamontowany do w\u0119z\u0142a 2 (podczas lotu 1 J\/A), oraz drugim w\u0119z\u0142em pionowym, w kt\u00f3rym zainstalowano ELM-PS. Posiada r\u00f3wnie\u017c \u015bluz\u0119 powietrzn\u0105, kt\u00f3ra pozwala na \u0142atw\u0105 wymian\u0119 niekt\u00f3rych pojemnik\u00f3w z materia\u0142ami eksperymentalnymi na platformie badawczej EF. D\u017awig JEMRMS zosta\u0142 r\u00f3wnie\u017c zamontowany na PM. Modu\u0142 Kib\u014d wyposa\u017cony jest w 23 stojaki, z kt\u00f3rych 13 zawiera sprz\u0119t do monitorowania eksperymentu, a pozosta\u0142e 10 przeznaczone jest na obiekty eksperymentalne (5 z tych ostatnich b\u0119dzie u\u017cywanych przez NASA, a pozosta\u0142e 5 przez JAXA). Zbiorniki z helem, dwutlenkiem w\u0119gla i argonem s\u0105 zainstalowane wewn\u0105trz modu\u0142u jako elementy eksperymentu.<\/p>

            EF (Ods\u0142oni\u0119ty obiekt<\/i>)<\/b>, odkryta instalacja zwana te\u017c po prostu \"tarasem\" - to platforma badawcza przymocowana do zewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci PM. Umieszczone na niej \u0142adunki z materia\u0142ami eksperymentalnymi s\u0105 wystawione na dzia\u0142anie otwartego \u015brodowiska kosmicznego (wysoka pr\u00f3\u017cnia, silne promieniowanie kosmiczne itp.).<\/p>

            Z wn\u0119trza stacji astronauci mog\u0105 wymienia\u0107 si\u0119 eksperymentami przeprowadzanymi za pomoc\u0105 manipulatora JEMRMS.<\/p>

            ELM (Modu\u0142 logistyczny eksperymentu<\/i>)<\/b> - modu\u0142y zasilania i pami\u0119ci masowej. Jedna sekcja jest hermetycznie zamkni\u0119ta (ELM-PS<\/b>, Sekcja ci\u015bnieniowa<\/i>) i jest pod\u0142\u0105czona do modu\u0142u PM. Druga, nieos\u0142oni\u0119ta sekcja (ELM-ES<\/b>, Ods\u0142oni\u0119ta sekcja<\/i>) jest pod\u0142\u0105czony do platformy EF.<\/p>

            Obie cz\u0119\u015bci zosta\u0142y zaprojektowane tak, aby jednocze\u015bnie s\u0142u\u017cy\u0107 jako kontenery do transportu zapas\u00f3w na\/z Ziemi (na pok\u0142adzie prom\u00f3w kosmicznych) oraz jako miejsce przechowywania materia\u0142\u00f3w eksperymentalnych, sprz\u0119tu systemowego, narz\u0119dzi itp. JEMRMS (System zdalnego manipulatora<\/i>)<\/b> - zrobotyzowany manipulator z wyposa\u017ceniem, kt\u00f3ry jest pod\u0142\u0105czony do portu na module PM. S\u0142u\u017cy do przenoszenia sprz\u0119tu na i z platformy EF oraz modu\u0142u ELM-ES, a tak\u017ce do roz\u0142adowywania bezci\u015bnieniowego segmentu statk\u00f3w HTV Kounotori.<\/p>

            System JEMRMS sk\u0142ada si\u0119 z:<\/p>